به گزارش تبریزسخن– فائزه زنجانی: همایش «زندهنامان» با هدف پاسداشت و تجلیل از چهرههای ماندگار و اثرگذار تبریز تهیه برگزار شد؛ چهرههایی که با اندیشه، تلاش و مسئولیتپذیری خود، نقش مهمی در تاریخ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور ایفا کردهاند. در این میان، میرمصطفی عالینسب بهعنوان یکی از مفاخر برجسته تبریز، نمونهای شاخص از پیوند اخلاق، تولید و خدمت به مردم در عرصه اقتصاد ملی به شمار میرود.
میرمصطفی عالینسب در سال ۱۲۹۸ هجری شمسی در شهر کاظمین چشم به جهان گشود؛ اما ریشههای خانوادگی او به تبریز بازمیگشت.
پدرش، سیدحسین عالینسب، از تاجران خوشنام چای در تبریز بود و مادرش، عالیهخانم، نقشی اساسی در شکلگیری شخصیت اخلاقی و اجتماعی فرزندش ایفا کرد. درگذشت پدر در سال ۱۳۰۹، خانواده را با دشواریهای اقتصادی مواجه ساخت و مصطفی نوجوان، زودتر از همسالانش طعم مسئولیت را چشید.
شاگردی، حسابداری و شکلگیری نگاه اقتصادی
پس از پایان تحصیلات ابتدایی، مسیر زندگی عالینسب بهجای ادامه تحصیل رسمی، به سمت شاگردی و حسابداری سنتی رفت؛ تجربهای که بعدها پایه نگاه دقیق و میدانی او به اقتصاد شد. او از همان سالها آموخت که اقتصاد را باید در بطن زندگی مردم فهمید، نه فقط در کتابها.
تهران؛ جایی برای آموختن علم و تجربه
در ۱۸ سالگی راهی تهران شد؛ شهری که قرار بود افقهای تازهای پیش روی او بگشاید. عالینسب در کنار فعالیت حرفهای، به تحصیل در حسابداری، اقتصاد و زبانهای خارجی پرداخت و حتی در دورههایی که توسط مؤسسات آلمانی برگزار میشد شرکت کرد. این ترکیب دانش نظری و تجربه عملی، او را به سرعت در مسیر پیشرفت قرار داد.
از ریاست حسابداری تا مطالعات عمیق اقتصادی
پیشرفت عالینسب به ریاست حسابداری شرکت «اتفاق» انجامید، اما او به این جایگاه بسنده نکرد. مطالعات گستردهاش از مکتب تاریخی آلمان تا تحقیقات میدانی درباره اقتصاد روستاهای ایران، نشان از نگاهی فراتر از تجارت روزمره داشت؛ نگاهی که اقتصاد را با تاریخ، جامعه و فرهنگ پیوند میزد.
بازگشت به تبریز و تولد یک تاجر موفق
در سال ۱۳۲۰، میرمصطفی عالینسب به تبریز بازگشت و کسبوکار مستقلی راهاندازی کرد. ورود به تجارت چینی و بلور، او را به تاجری موفق بدل ساخت و مهارتش در خرید و فروش سهام نیز جایگاه اقتصادیاش را تثبیت کرد. با این حال، نقطه عطف زندگی حرفهای او در ۳۰ سالگی رقم خورد؛ زمانی که تصمیم گرفت از واردات فاصله بگیرد و بهسوی تولید ملی حرکت کند.
تولید، صنعت و نقشآفرینی در اقتصاد ملی
این تغییر نگرش، عالینسب را به یکی از چهرههای اثرگذار اقتصادی کشور بدل کرد. حضور در مدیریت ایرانخودرو، عضویت در شوراهای کلان اقتصادی و مشارکت در پروژههای بزرگ صنعتی همچون فولاد مبارکه و مس سرچشمه، بخشی از کارنامه اوست؛ کارنامهای که نامش را با توسعه صنعتی ایران گره زد.
اقتصاد در روزهای سخت جنگ
اوج نقشآفرینی میرمصطفی عالینسب به سالهای جنگ تحمیلی بازمیگردد؛ دورانی که اقتصاد کشور با کمبود و فشارهای سنگین مواجه بود. تحلیلهای دقیق و واقعگرایانه او، به شکلگیری «ستاد بسیج اقتصادی» انجامید؛ ستادی که نقش مهمی در تأمین مایحتاج اساسی مردم و کنترل تورم ایفا کرد. برای عالینسب، اقتصاد ابزاری برای مقاومت و حفظ کرامت جامعه بود.
از تصمیمسازی کلان تا خدمت اجتماعی
پس از سال ۱۳۶۸ و با فاصله گرفتن از مراکز تصمیمگیری اقتصادی، عالینسب مسیر تازهای را برگزید؛ مسیری که به کار خیر و خدمت اجتماعی ختم میشد.
ساخت بیش از صد مدرسه روستایی، مشارکت در احداث چند بیمارستان، از جمله بیمارستان عالینسب تبریز، نشان داد که او ثمره یک عمر فعالیت اقتصادی را به مردم بازگرداند.
زندهنامی که ماندگار شد
میرمصطفی عالینسب در هفتم تیرماه ۱۳۸۴ دار فانی را وداع گفت، اما نامش بهعنوان نماد اقتصاد متعهد، صنعت ملی و مسئولیت اجتماعی در حافظه تبریز و ایران ماندگار شد. او از آن دست مفاخری است که زندگیاش نشان داد میتوان در بازار بود، اما دل در گرو مردم داشت؛ میتوان صنعتگر بود و همزمان، اخلاق را محور تصمیمها قرار داد.
