به گزارش تبریزسخن– فائزه زنجانی: سالیان اخیر، شبکههای رسانهای معاند و برخی پایگاههای برونمرزی با طراحی کمپینهای پیچیده اطلاعاتی، تلاش نظاممندی را برای تخریب «وحدت ملی ایرانیان» و ایجاد گسلهای هویتی، قومی و مذهبی در دستور کار قرار دادهاند. این کمپینهای دیگر صرفاً به انتشار اخبار جعلی یا تحلیلهای جانبدارانه محدود نمیشود، بلکه با بهرهگیری از روشهای نوین روانشناسی اجتماعی و فناوریهای دیجیتال، به مرحله «مهندسی گسلهای اجتماعی» وارد شدهاند.تحلیل محتوای این شبکهها نشان میدهد:
ساخت و تقویت «خردههویتهای تقابلی»
در رویکردی جدید، این رسانهها با تولید محتوای ظاهراً فرهنگی و تاریخی، به تحریف مشترکات ملی و تأکید افراطی بر تفاوتهای منطقهای و زبانی میپردازند. برای نمونه، با برجستهسازی روایتهای مجعول از «تضادهای تاریخی اقوام» یا «تبعیض سیستماتیک»، میکوشند حس تعلق به کل ایران را تضعیف و جایگزینهای هویتی قطبیساز را تقویت کنند.
استفاده از «اینفلوئنسرهای شبهمیهنی»
شناسایی و جذب چهرههای بهظاهر مستقل ولی همسو در فضای مجازی، یکی از شگردهای نوین است. این افراد با زبان بهاصطلاح منتقدانه، اما با جهتگیری مشخص، به تعمیف نمادهای وحدت ملی مانند پرچم، مناسبتهای تاریخی مشترک و شخصیتهای ملی اقدام و گفتمان «تجزیه نرم» را عادیسازی میکنند.
تکنیک «غلبه هیجان بر عقلانیت»
با تحلیل دادههای کاربران ایرانی در شبکههای اجتماعی، رسانههای معاند موضوعات احساسبرانگیز و اختلافبرانگیز را شناسایی و با تولید محتوای احساسیِ ظاهراً همدلانه مثل کلیپهای داستانمحور دارای زیرمتن تجزیهطلبانه، مخاطب را از تحلیل منطقی دور و به سمت موضعگیریهای قطبی سوق میدهند.
جاده یکطرفهسازی گفتوگوهای ملی
این رسانهها با نادیده گرفتن عمدی دستاوردهای مشترک ملی مانند همبستگی در بحرانهای طبیعی، افتخارات ورزشی و علمی بینالمللی و بزرگنمایی مشکلات داخلی، فضایی میسازند که در آن «گفتوگوی انتقادی سازنده» جای خود را به «یأس و چندپارگی» میدهد.
سوار شدن بر رویدادهای واقعی و جهتدهی افراطی
در رخدادهایی مانند اعتراضات صنفی یا حوادث طبیعی، با دستکاری در جزئیات، بزرگنمایی ابعاد منفی و تحریک احساسات منطقهای، میکوشند خشم ناشی از مشکلات واقعی را به سمت اختلافات هویتی منحرف کنند.
هشدار کارشناسان
متخصصان حوزه امنیت سایبری و رسانه هشدار میدهند که این کمپینها دیگر در قالب «اخبار دروغ» ساده نیست، بلکه با روشهای پیچیدهتر «تولید انگارههای اختلافبرانگیز» و بهرهگیری از ضعفهای ارتباطی داخلی، تلاش میکنند جامعه ایران را از درون متلاشی کنند.
راهکارهای مقابله
_رصد هوشمند و افشای سریع مکانیسمهای پشت این کمپینها_تولید محتوای جذاب و روایتگر وحدت ملی در بسترهای دیجیتال_تقویت گفتوگوی انتقادی سازنده در فضای داخلی برای خنثیسازی تلاشهای قطبیساز_آگاهیرسانی به اقشار مختلف جامعه درباره شگردهای نوین رسانههای معاند
وحدت ملی ایرانیان، میراثی هزاران ساله است که دشمنان تاریخی این مرز و بوم همواره درصدد آسیب به آن بودهاند. امروز نیز رسانههای معاند با ابزارهای پیچیده اطلاعاتی میکوشند این گنجینه را تهدید کنند، اما هوشیاری آحاد ملت و عمل متولیان فرهنگی و رسانهای میتواند این توطئهها را خنثی کند.
