به گزارش تبریزسخن– موسی کاظم زاده: بازار تبریز تنها یک فضای دادوستد نیست؛ نهادی زنده و تاریخی است که قرنها نقش ستون فقرات اقتصاد شهری و منطقهای را ایفا کرده و معیشت هزاران خانواده به پویایی آن گره خورده است. این بازار، که در حافظه اقتصادی ایران جایگاهی کمنظیر دارد، نهفقط محل مبادله کالا، بلکه مدرسهای برای شکلگیری اعتماد، مهارت، سرمایه اجتماعی و اخلاق حرفهای بوده است. تجربه تاریخی بازار تبریز نشان میدهد که توسعه کسبوکارها در ایران، پیش از آنکه به سیاستهای مدرن اقتصادی وابسته باشد، بر شبکهای از روابط پایدار، امنیت نسبی و حداقلی از حمایت حاکمیتی استوار بوده است.
در مقاطع مختلف تاریخ، هر زمان که دولتها نقش تسهیلگر خود را بهدرستی ایفا کردهاند، بازار توانسته است خود را با شرایط جدید وفق دهد، مسیرهای تازه تجارت را بیابد و معیشت فعالان اقتصادی را حفظ کند. در مقابل، هرگاه این نقش تضعیف شده یا صرفاً به نگاه درآمدی محدود مانده، نخستین نشانههای آسیب در زندگی روزمره بازاریان و مصرفکنندگان نمایان شده است. امروز نیز در شرایطی که اقتصاد کشور با فشارهای گوناگون داخلی و خارجی مواجه است، بازار تبریز بهعنوان یکی از کانونهای اصلی توزیع و تولید ارزش، بیش از هر زمان دیگری نیازمند توجه هدفمند دولت است.
بازار تبریز؛ پشتوانه تاریخی اقتصاد، نیازمند حمایت امروز
نقش دولت در این میان نه به معنای مداخله مستقیم در سازوکار بازار، بلکه در ایجاد بسترهای پایدار برای تداوم فعالیت اقتصادی معنا پیدا میکند. حمایت از معیشت مردم و فعالان اقتصادی، پیش از آنکه به سیاستهای کوتاهمدت و مقطعی وابسته باشد، نیازمند نگاه راهبردی و مبتنی بر واقعیتهای میدانی است. بازاری که قرنها بدون اتکا به منابع دولتی ایستاده، امروز انتظار ندارد دولت بار فعالیت اقتصادی را به دوش بکشد، بلکه خواهان ثبات، پیشبینیپذیری و همراهی در مواجهه با تحولات جدید است.
بازار تبریز با چالشهایی مواجه است که بخش عمدهای از آنها مستقیماً بر معیشت فعالان اقتصادی اثر میگذارد؛ از کاهش قدرت خرید مردم گرفته تا هزینههای فزاینده کسبوکار و فرسودگی زیرساختها. در چنین شرایطی، سیاستهای حمایتی دولت میتواند نقش تعیینکنندهای در حفظ تعادل اقتصادی ایفا کند. حمایت هوشمندانه مالیاتی، تسهیل دسترسی به منابع مالی، توجه به بیمه و تأمین اجتماعی فعالان بازار و سرمایهگذاری در نوسازی زیرساختها، نهتنها به سود بازاریان، بلکه به نفع کل اقتصاد شهری و ملی است.
بازار تبریز؛ ثبات معیشت در دست سیاست دولت
دولت همچنین میتواند با پیوند دادن بازارهای تاریخی با ظرفیتهای گردشگری و تجارت منطقهای، افقهای تازهای برای کسبوکارها ایجاد کند. بازار تبریز، بهعنوان میراث جهانی، ظرفیت آن را دارد که به یکی از محورهای اقتصاد گردشگری و صادرات غیرنفتی تبدیل شود؛ ظرفیتی که تحقق آن بدون نقشآفرینی هماهنگ دولت امکانپذیر نیست. حمایت از حضور فعال بازار در زنجیرههای جدید ارزش، میتواند هم به افزایش درآمد فعالان اقتصادی بینجامد و هم به بهبود معیشت مردم از طریق رونق تولید و توزیع.
در این مسیر، آنچه اهمیت دارد، اعتماد متقابل میان دولت و بازار است. تجربه تاریخی نشان داده است که بازار، در صورت احساس امنیت و ثبات، خود به موتور تنظیم اقتصاد تبدیل میشود و حتی در شرایط دشوار، نقش ضربهگیر معیشتی را برای جامعه ایفا میکند. دولت با پرهیز از تصمیمات ناگهانی و با گفتوگوی مستمر با نمایندگان صنفی، میتواند این اعتماد را تقویت کرده و از ظرفیتهای نهفته بازار بهره بگیرد.
بازار تبریز امروز در نقطهای ایستاده که گذشته پربار و آیندهای قابل اتکا را همزمان پیشرو دارد. حمایت دولت از این نهاد تاریخی، در واقع حمایت از معیشت مردم، حفظ سرمایه اجتماعی و تقویت بنیانهای اقتصاد ملی است. اگر این حمایت با درک درست از جایگاه بازار و با سیاستهایی پایدار و هماهنگ همراه شود، بازار تبریز میتواند همچنان همان نقشی را ایفا کند که قرنها بر عهده داشته است؛ نقشی در خدمت زندگی مردم و پویایی اقتصاد ایران.
